Wysoki krzew lub małe drzewo (do 7 m wysokości) z szeroką, nieregularną koroną i zwisającymi gałęziami. Pień zwykle krzywy. Pędy cierniste, zwłaszcza u okazów młodych, bujnie rosnących. Młode pędy białosrebrzyste, gęsto pokryte łuskowatymi włoskami. W ziemie owłosienie częściowo zanika i ukazuje się oliwokowozielona, błyszcząca korowina. Liście lancetowate, wąskie, długości 4-8 cm, dość zmienne, tępe lub zaostrzone, młode obustronnie srebrzysto owłosione, starsze z wierzchu ciemnozielone, matowe, a od spodu trwale białosrebrzyste. Kwiaty silnie pachnące, wewnątrz żółte, z zewnątrz srebrzystoszare, po 1-3 w kącikach liści. Kwitnie w maju-czerwcu. Owoce elipsoidalne do prawie kulistych, długości do 2 cm, srebrzystobiałe, dojrzałe żółte, po dojrzeniu (wrzesień-październik) bardzo długo utrzymujące się na gałązkach.
Występuje w Azji Mniejszej, Azji Zachodniej i Środkowej po Himalaje. W Europie Południowej prawdopodobnie tylko zdziczały. Rośnie głównie w dolinach rzek przecinających suche, pustynne obszary. Gatunek od dawna uprawiany w wielu krajach leżących poza granicami jego naturalnego zasięgu, w tym także w Polsce. Jest krzewem wybitnie światłożądnym i wymaga pełnego oświetlenia. Wytrzymały na mrozy i bardzo wytrzymały na suszę, mało wymagający w stosunku do gleby. Dobrze rośnie na glebach suchych, piaszczystych, nawet kamienistych i żwirowatych. znosi też bardzo silne zanieczyszczenie powietrza pyłami i gazami, nie mając pod tym względem równych sobie roślin drzewiastych. znosi także zasolenie gleby oraz silnie zasadowy odczyn. Jest bardzo wytrzymały na wysokie temperatury powietrza i niską zawartość pary wodnej w powietrzu (roślina obszarów stepowych i pustynnych). W klimacie wilgotnym, morskim, łatwiej przemarza. znosi przycinanie i można go stosować na żywopłoty. Wyżej wymienione cechy i właściwości oliwnika wąskolistnego stawiają go na pierwszym miejscu wśród roślin drzewiastych stosowanych do wszelkich zadrzewień rekultywacyjnych w okręgach przemysłowych, w miejscach gdzie rośliny są najbardziej narażone na szkodliwe zanieczyszczenia gazowe powietrza. Używa się go do zadrzewiania hałd popiołowych, suchych, piaszczystych zboczy, wyeksploatowanych żwirowni i podobnych nieużytków. Umiejętnie i właściwie stosowany jest również cennym krzewem ozdobnym w zadrzewieniach miejskich i osiedlowych. Obok bowiem niezwykle skromnych wymagań siedliskowych odznacza się obfitym, srebrzystobiałym ulistnieniem, oryginalnym pokrojem oraz przyjemnie pachnącymi kwiatami. Liszcie utrzymują się do późnej jesieni, nie zmieniając srebrzystego zabarwienia.
Oliwnik wąskolistny należy do krzewów szybko rosnących, zwłaszcza na glebach żyznych, lecz przepuszczalnych i luźnych. Jednoroczne siewki osiągają wysokość do 30-40 cm. Najłatwiej przesadzać krzewy 2-3 letnie, starsze przyjmują się trudniej. W parkach i zieleńcach należy sadzić w luźnych grupach lub pojedynczo. Posadzony rzędowo tworzy zwarte, wysokie szpalery, nadaje się więc także do zadrzewień przydrożnych. Drzewiaste formy oliwnika wąskolistnego są często wywracane lub łamane przez wiatry.