Drzewo wysokości do 30 cm, o prostym pniu pokrytym ciemnoszarą, głęboko spękaną korowiną. Korona młodych drzew szerokostożkowata, o gałęziach sztywnych i wzniesionych w górę, starych drzew - szeroka, kopulasta lub spłaszczona, czasem nawet parasolowata. Jednoroczne pędy nagie, żółtawobrązowe lub brązowe, połyskujące. Pączki duże, zaostrzone, często obficie pokryte żywicą. Igły po 2 w pęczku, ciemnozielone, sztywne, grube i ostro zakończone, długości 8-15 cm, często skręcone. Szyszki jajowate, długości 5-10 cm, symetryczne, osadzone na bardzo krótkich trzoneczkach lub siedzące, zwykle po 2-4 obok siebie. łuski wewnątrz szyszki (widać po otwarciu) czerwonobrązowe. Tarczki jasnoszare lub brązowoszare, połyskujące, z wyraźnym, poprzecznym, ostrym grzebieniem i krótki, ostrym, ciemniej zabarwionym i centralnie umieszczonym wyrostkiem. Szyszki dojrzewają wiosną w trzecim roku po wysypaniu nasion.
Występuje w górach Europy środkowej i Południowej oraz Azji Mniejszej. Rośnie głównie na glebach wapiennych, suchych i ciepłych. Tworzy lasy sięgające w górach do wysokości 1400-1500 m n.p.m.
Od dawna uprawiana w wielu krajach, także poza granicami zasięgu. W Polsce spotyka się w parkach liczne, bardzo stare (ponad 100-letnie) drzewa, a ponadto często była sadzona w lasach, między innymi na wydmach nadmorskich. Jest przede wszystkim jedynym drzewem iglastym, które wytrzymuje nawet bardzo wysokie zanieczyszczenie powietrza pyłami i substancjami gazowymi i pod tym względem nie ma sobie równych. Dlatego ma ogromne znaczenie, dotychczas niedoceniane, w dużych miastach i w okręgach przemysłowych. Jest całkowicie wytrzymała na niskie temperatury (dotyczy to przede wszystkim odmiany austriackiej)  i bardzo wytrzymała na suszę. Najlepiej rośnie na glebach wapiennych, zarówno suchych, piaszczystych, jak i gliniastych. W parkach należy sadzić pojedynczo na dużych powierzchniach trawników lub luźnych grupach, także z innymi drzewami iglastymi. Najpiękniejsze są stare okazy tej sosny z szerokimi, malowniczymi koronami osadzonymi na niskich pniach. Łatwo rozmnaża się z nasion, które u nas obradza w dużych ilościach. Zasługuje na jak najszersze rozpowszechnienie w parkach miejskich, w zieleni osiedlowej oraz w zadrzewieniach izolujących obiekty przemysłowe.